Gümüşün ve Altının Tesbihteki İmzası: Kazaziye, Sistemli Kamçı ve Kakma Sanatı
Bir tesbihi sadece habbeleri değil, onu tamamlayan gümüş veya altın aksamları da bir sanat eserine dönüştürür. Bu yazıda, Trabzon’un dünyaya mirası olan Kazaziye sanatından, tesbihin “kuyumculuk” tarafına uzanan derin bir teknik yolculuğa çıkacağız.
Kazaziye: Binlerce Yıllık İnce İşçilik
Lidyalılardan günümüze ulaşan Kazaziye sanatı, 0.08 mikron inceliğindeki (insan saçı kadar) gümüş veya altın tellerin, iğne yardımıyla örülerek sanat eserine dönüştürülmesidir. Tesbih kamçılarında (püskül) kullanılan Kazaz örmeleri, tesbihe sadece estetik bir hava katmaz, aynı zamanda bir ağırlık ve denge kazandırır.
- Sürgü ve Düğüm: Kazaz kamçılarda kullanılan sürgü mekanizması, kullanıcının tesbihi istediği boyda tutmasını sağlar.
- El Örmesi: Her bir düğümün elle atılması, hiçbir makinenin taklit edemeyeceği bir esneklik sunar.
Sistemli Tesbih Nedir?
Koleksiyonerlerin en çok tercih ettiği model “sistemli” tesbihtir. Sistemli tesbihlerde püskül yerine, tesbihin ana malzemesinden yapılmış yedek habbeler, ara duraklar ve özel düğümlerden oluşan bir “kamçı sistemi” bulunur. Bu sistem, tesbihin bütünlüğünü korur ve ustanın tornadaki maharetini püskül kısmında da sergilemesine olanak tanır.
Gümüş Kakma ve Telkari
Özellikle kuka ve abonoz gibi sert ağaçlar üzerine yapılan gümüş kakma (neccar işi), sabrın sınırlarını zorlar. Habbenin üzerine açılan milimetrik kanallara gümüş tellerin çekiçle yerleştirilmesiyle oluşan desenler, yüzyıllar geçse de silinmez.
Siz de gümüşün asaletini parmaklarınızda hissetmek ve tam sistemli usta işi modellere sahip olmak isterseniz multihediyelik.com adresindeki “Gümüş İşçilikli Tesbihler” bölümü tam size göre.